Bazda Taşocağı projesi kapsamında ilk saha çalışması yapıldı

Projenin ilk saha çalışması, alanın mimari, jeoteknik, statik ve arkeolojik özelliklerinin yerinde değerlendirilmesi amacıyla disiplinler arası bir ekip ile yapıldı. Çalışmaya, mimarlarla birlikte mimarlık tarihi uzmanı ve geoteknik uzmanı da katıldı. Böylece alanın hem tarihsel oluşumu hem de mevcut fiziksel durumu farklı uzmanlık alanlarıın katkısıyla bütüncül biçimde incelendi.

Saha çalışmasının temel amacı; yeraltı taş ocağının mekânsal organizasyonunu, galerilerin boyutlarını, mevcut statik durumunu ve insan müdahalesi ile oluşmuş üretim izlerini belgelemek, ayrıca ileride yapılacak koruma ve ziyaretçi düzenlemeleri için gerekli temel veriyi toplamak olarak belirlenmişti. Bu kapsamda alanın hem yüzeydeki hem de yeraltındaki yapısal ve mekânsal özellikleri sistematik olarak kayıt altına alındı.

Alan dokümantasyonu için yeni ölçüm ve kayıt tekniklerinden yararlanıldı: Öncelikle, alanın genel topografyasını ve yerüstü – yeraltı ilişkisini ortaya koymak amacıyla drone ile hava fotoğrafları alındı ve fotogrametrik yöntem kullanılarak üç boyutlu bir arazi modeli oluşturulmuşdu. Bu model, taş ocağının girişleri, çevredeki topoğrafya ve yüzeydeki mekânsal ilişkilerin analiz edilmesine imkân sağlıyor.

Yeraltı galerilerinin ayrıntılı biçimde belgelenmesi amacıyla FJD LiDAR sistemi ile lazer tarama çalışması yapıldı. Bu yöntem sayesinde galerilerin duvar, tavan ve zemin yüzeyleri yüksek hassasiyetle tarandı ve milyonlarca ölçüm noktasından oluşan bir nokta bulutu veri seti elde edilmişdi. Elde edilen bu veriler aracılığıyla galerilerin kesitleri, yükseklikleri, hacimleri ve geometrik ilişkileri sayısal ortamda incelenebilecek.

LiDAR verilerinin ayrıca galerilerdeki kesme izleri, blok çıkarma yönleri, kama delikleri ve üretim tekniklerine ilişkin izlerin daha detaylı analiz edilmesine olanak sağlaması bekleniyor. Aynı veri seti, ilerleyen aşamalarda yapılacak statik değerlendirme, deformasyon analizi ve olası koruma müdahalelerinin planlanması açısından da temel bir referans oluşturacaktır.

Bu ilk saha çalışması sonucunda alanın dijital ortamda temsil edilebildiği yüksek çözünürlüklü bir üç boyutlu model oluşturulmuş ve projenin sonraki aşamalarında kullanılacak güvenilir bir ölçüm altyapısı elde edilmiştir. Toplanan veriler, hem bilimsel analizler hem de ileride hazırlanacak mimari ve koruma projeleri için temel veri kaynağı niteliğinde olacaktır.